Chèo kayak hay SUP quanh bán đảo Thanh Đa là chuyện làm được và nhiều người đã làm, nhưng người mới không nên tự thuê thuyền rồi một mình ra sông. Cách an toàn là đi cùng một nhóm, câu lạc bộ có người dẫn quen sông, luôn mặc áo phao, chọn lúc nước gần đứng và đi sát bờ, tránh xa luồng tàu lớn.
Nhiều người tập SUP ở hồ bơi hay hồ yên tĩnh rồi nghĩ ra sông cũng vậy. Sông Sài Gòn đoạn quanh bán đảo khác hẳn: nước chảy theo con nước, có lúc chảy mạnh tới mức đứng chèo ngược dòng mãi không nhích, sóng từ sà lan đi qua đủ làm người mới mất thăng bằng. Biết trước những thứ đó thì buổi chèo sẽ vui chứ không thành bài học đắt giá.
Sông quanh Thanh Đa khác hồ ở chỗ nào?
Thứ khác biệt lớn nhất là dòng chảy. Ở hồ, buông mái chèo thì thuyền đứng yên. Ở sông Sài Gòn, buông mái chèo thì thuyền trôi theo nước, khi nước ròng trôi ra phía hạ lưu, khi nước lớn trôi ngược vào. Người mới hay chèo xuôi dòng rất nhẹ nhàng, tới lúc quay về mới phát hiện phải chèo ngược, tay đã mỏi, mà nước vẫn còn chảy.
Thứ hai là sóng. Sông không có sóng gió lớn như biển, nhưng sà lan chở cát, tàu chở hàng, tàu du lịch chạy qua kéo theo những đợt sóng dài, tới bờ thì dội ngược lại. Với kayak, sóng ngang mạn dễ làm lật. Với SUP, đứng mà gặp sóng là gần như chắc chắn té xuống nước.
Thứ ba là bờ. Nhiều đoạn bờ quanh bán đảo là bờ kè bê tông dựng đứng, không có chỗ leo lên. Những đoạn còn bãi tự nhiên thì lúc nước ròng lộ ra bùn sâu, bước xuống là lún. Nghĩa là nếu có chuyện, không phải chỗ nào cũng có thể ghé vào bờ.
Thứ tư là nước. Nước sông đục, không nhìn thấy đáy, có rác trôi, có lúc có cành cây, lục bình kết thành bè. Rơi xuống nước thì cố đừng uống phải nước sông, và về nhà nên tắm rửa sạch, có vết trầy thì sát trùng.
Chọn thời điểm chèo: con nước, giờ trong ngày, mùa
Chèo khi nước gần đứng. Khoảng thời gian quanh lúc nước lớn đứng hoặc ròng đứng là lúc dòng chảy yếu nhất. Người dẫn nhóm thường xem lịch thuỷ triều để chọn giờ.
Đi ngược dòng trước, về xuôi dòng. Lúc tay còn khoẻ thì chèo ngược, về thì để nước giúp. Ngược lại là tự làm khó mình.
Sáng sớm là giờ dễ chịu nhất. Ít tàu hơn, nắng nhẹ, gió thường yếu. Mặt sông sáng sớm cũng là lúc đẹp nhất để chụp ảnh từ trên thuyền.
Tránh giữa trưa. Nắng phản chiếu từ mặt nước làm say nắng nhanh hơn trên bờ. Chèo hai tiếng giữa trưa mùa khô là đủ mệt rã rời.
Không chèo khi có giông. Giông ở thành phố tới rất nhanh, gió giật đẩy SUP như cánh buồm. Thấy mây đen phía chân trời thì vào bờ ngay.
Mùa mưa nước chảy mạnh hơn. Nước thượng nguồn đổ về cộng mưa lớn làm dòng chảy mạnh, nhiều rác và cành cây. Người mới nên tập vào mùa khô.
Ngày triều cường cẩn thận chỗ lên xuống. Nước dâng cao làm bậc lên xuống quen thuộc bị ngập, bờ kè trơn, phải để ý chỗ đặt chân.
Không chèo lúc trời tối. Tàu thuyền khó nhìn thấy kayak, SUP nhỏ và thấp. Kể cả có đèn, chèo đêm trên sông có tàu qua lại là không nên.
Đồ cần có trước khi xuống nước
Áo phao vừa người, cài đủ khoá. Áo phao rộng sẽ tuột qua đầu khi rơi xuống nước. Cài xong thử kéo vai áo lên, nếu áo trượt qua cằm thì phải siết lại.
Dây buộc chân với ván SUP. Té khỏi ván thì ván vẫn nối với người, ván chính là chiếc phao lớn nhất. Dây buộc kayak hoặc mái chèo cũng giúp khỏi mất đồ.
Còi nhỏ buộc vào áo phao. Kêu cứu trên sông rất khó nghe, tiếng còi đi xa hơn tiếng người nhiều.
Túi chống nước cho điện thoại. Để gọi cứu hộ khi cần, không phải chỉ để chụp ảnh. Kiểm tra túi kín trước khi bỏ điện thoại vào.
Mũ, kem chống nắng, áo dài tay mỏng. Trên sông không có bóng mát. Áo dài tay loại thoáng nhanh khô đỡ hơn kem chống nắng bôi đi bôi lại.
Nước uống. Mất nước khi chèo đến nhanh và khó nhận ra vì gió sông làm mát da.
Giày hoặc dép buộc quai. Để lên xuống bờ kè, bãi bùn. Đi chân trần dễ đạp mảnh chai, mảnh vỏ hến.
Áo màu sáng. Màu cam, vàng, đỏ giúp người lái tàu nhìn thấy từ xa. Thuyền và áo cùng màu tối là rất khó thấy trên mặt nước nâu.
Khi lật thuyền hoặc té khỏi ván SUP
Ai chèo cũng có lúc rơi xuống nước, nên tập trước ở chỗ nước yên, có người lớn kinh nghiệm bên cạnh. Trình tự xử lý như sau:
- Giữ bình tĩnh, để áo phao nâng người lên. Đừng vùng vẫy lung tung, áo phao sẽ giữ đầu trên mặt nước.
- Bám ngay vào thuyền hoặc ván. Đừng bơi theo mái chèo trôi đi. Mái chèo mất thì người khác nhặt giúp, người rời thuyền mới là nguy hiểm.
- Thổi còi, giơ tay ra hiệu cho nhóm. Để người dẫn nhóm biết và chèo tới.
- Lật thuyền lại hoặc trèo lên ván. SUP thì trèo lên từ giữa thân ván, nằm sấp trước rồi mới quỳ dậy. Kayak lật úp thì cần người khác hỗ trợ lật lại và giữ thuyền khi mình leo lên.
- Nếu không trèo lên được, để nhóm kéo vào bờ. Nằm sấp trên ván hoặc bám thuyền, người khác kéo dây vào chỗ bờ có bậc lên.
- Kiểm tra cơ thể sau khi lên bờ. Có uống phải nước, bị trầy xước hay lạnh run thì nghỉ hẳn, không cố chèo tiếp. Thấy khó thở, sốt sau đó thì đi khám bác sĩ.
Đi với ai: câu lạc bộ, nhóm bạn hay tự đi?
Người mới nên bắt đầu bằng một buổi đi cùng nhóm, câu lạc bộ chèo có người dẫn. Họ biết chỗ lên xuống, biết giờ nước, biết khúc nào hay có sà lan, và quan trọng là có kinh nghiệm cứu người khi có ai té. Khi chọn nhóm, hỏi thẳng: có bắt buộc áo phao không, người dẫn có biết sơ cứu không, có thuyền hỗ trợ không, tỉ lệ người dẫn trên người mới là bao nhiêu.
Một dấu hiệu nên dè chừng là nơi cho thuê ván mà không hỏi gì về kinh nghiệm, không phát áo phao, hoặc phát áo phao nhưng cho phép không mặc. Chỗ đó có thể rẻ nhưng không đáng.
Khi đã chèo được nhiều buổi, quen sông, có thể đi nhóm bạn nhỏ hai ba người. Nhưng ngay cả người chèo giỏi cũng không nên ra sông một mình. Một cú chuột rút, một lần va vào khúc gỗ trôi là đủ biến chuyện nhỏ thành chuyện lớn khi không có ai bên cạnh.
Trẻ em muốn chèo thì nên ngồi kayak đôi cùng người lớn, mặc áo phao đúng cỡ trẻ em. Không để trẻ tự chèo SUP trên sông, dù trẻ đã chèo giỏi ở hồ bơi.
Câu hỏi thường gặp
Có được chèo SUP trên sông Sài Gòn không?
Nhiều nhóm vẫn chèo SUP và kayak trên sông Sài Gòn, nhưng nên tuân theo hướng dẫn của câu lạc bộ, của cơ quan quản lý đường thuỷ nếu có, và tránh luồng tàu. Khu vực có biển cấm hoặc đang thi công thì không vào.
Không biết bơi có chèo kayak được không?
Về nguyên tắc vẫn chèo được nếu mặc áo phao đúng cách và đi cùng người có kinh nghiệm. Tuy vậy, biết bơi giúp bình tĩnh hơn nhiều khi lật thuyền, nên người chèo thường xuyên nên học bơi.
Kayak hay SUP dễ hơn cho người mới?
Kayak ngồi thấp nên vững hơn, ít té hơn, hợp với người mới ra sông. SUP thú vị nhưng khó giữ thăng bằng khi gặp sóng, người mới thường quỳ hoặc ngồi trên ván cho tới khi quen.
Chèo một vòng quanh bán đảo mất bao lâu?
Tuỳ sức chèo, con nước và quãng đường thật sự đi, nên không có con số chung. Người mới không nên đặt mục tiêu đi vòng quanh, mà nên chèo một đoạn ngắn rồi quay lại.
Rơi xuống nước sông có bị bệnh gì không?
Nước sông ở thành phố có thể chứa vi khuẩn và chất bẩn. Cố đừng uống nước, về tắm rửa sạch, vết thương hở thì sát trùng. Nếu sau đó sốt, tiêu chảy hay vết thương sưng đỏ thì nên đi khám bác sĩ.
Có cần xem lịch thuỷ triều trước khi chèo không?
Rất nên. Lịch thuỷ triều cho biết lúc nào nước lớn, ròng, từ đó chọn giờ nước gần đứng để dòng chảy yếu nhất, chèo đi và về đều nhẹ hơn.
